آداب معاشرت اسلامی

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- معمّر بن خلّاد گويد : يكي ازغلامان امام رضا عليه السلام به نام سعد وفات يافت ؛ امام به معمر فرمود :شخصي با فضيلت و امانتدار به من معرّفي كن.[/JUSTIFY][JUSTIFY] در پاسخ گفتم : من كسي را به شما معرّفي كنم ؟ [/JUSTIFY][JUSTIFY]حضرت با حالت شبيه شخص غضبناكي فرمود : پيامبر خدا با يارانش مشورت مي كرد و بعد درباره آنچه كه مي خواست تصميم مي گرفت .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- فُضيل بن يسار گويد : امام صادق عليه السلام درباره كاري با من مشورت كرد، به امام گفتم : خدا شما را ياري دهد ، كسي مانند من مشاور شما باشد ؟ [/JUSTIFY][JUSTIFY]امام فرمود : آري هر زماني كه با تو مشورت كنم.[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- حسن بن جهم گويد : جمعي در خدمت امام رضا عليه السلام بوديم . ايشان يادي از پدر بزرگوارش نمود و فرمود : هيچ عقلي با عقل او برابري نمي كرد ، در عين حال در بسياري اوقات با يكي از غلامان سياه پوست خود مشورت مي كرد ، به ان حضرت گفته شد آيا با چنين كسي مشورت مي فرمايي ؟ [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4- سيّد رضي ( در نهج البلاغه ) از حضرت علي عليه السلام نقل كرده است كه عبد الله بن عبّاس نظر خود را به عنوان يك مشاور براي امام علي عليه السلام بيان كرد ، امّا امام با عقیده او موافق نبود ؛ فرمود : تو بايد نظر مشورتي خود را به من بگويي ، امّا اگر بر خلاف نظر تو تصميم بگيرم بايد نظر مرا بپذيري [/JUSTIFY][JUSTIFY]در پاسخ فرمود : چه بسا خداي تباركو تعالي مشكل را به زبان چنين شخصي بر طرف كند ، بسياري اوقات دربارهمزرعه يا باغ آن حضرت را راهنمايي مي مردند و آن حضرت به آن عمل مي فرمود.[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- علی بن مهزيار گويد : اما جواد عليه السلام به من نوشت به فلاني بگو با ما مشورت كند و پس از مشورت آنچه نظر خودش است انتخاب كند زيرا او از انچه در سرزمينش [اهواز] مي گذرد و از اين كه چگونه با سلاطين رفتار كند آگاهتر است . [/JUSTIFY][JUSTIFY]مشورت باعث بركت و خوشبختي است ،خدا به پيامبرش در قرآن كريم مي فرمايد : « در كارها با مردم مشورت كن ،ليكن آن چه خودت تصميم گرفتي با توكّل بر خدا انجام ده »[/JUSTIFY][JUSTIFY] ( حضرت فرمود ) پس هر چه مي گذردبه من گزارش دهد . بهترين نظر را برايش مي نويسم و اگر رأي و نظر من بهترنباشد اميدوارم او را به راه روشن حقّ راهنمايي كرده باشم انشاء الله.[/JUSTIFY]

[گنجینه]

1- امام صادق عليه السلام فرمود : مردي به نزد امير المؤمنين عليه السلام آمد و عرض كرد براي مشورت به خدمت شما آمده*ام .

حسن و حسين [ دو فرزند شما ] و عبدالله بن جعفر از دخترم خواستگاري كرده*اند ( كداميك را قبول كنم )؟حضرتعلي عليه السلام فرمود : كسي كه با او مشورت كند مورد اعتماد است ، [فرزندم ] حسن زنان را طلاق مي دهد، دخترت را به همسري حسين در آور كه اوبراي دخترت مناسبتر است .

۲- امام صادق عليه السلام فرمود :*كسي كه با برادر مومنش مشورت كند و اونظرش را خالصانه بازگو ننمايد خداي عزّوجلّ قدرت فكر و انديشه را از وي ميگيرد.

[گنجینه]

1- امام جعفر صادق عليه السلام فرمود : كسي كه نصيحت كننده اي از باطن ، و باز دارنده اي از درون ، و همنشين راهنما نداشته باشد، دشمن را بر خود چيره كرده است .

2- امام هادي از پدرانش نقل كرده است كه حضرت علي عليه السلام فرمود : كسي كه به رأي و فكر خود اكتفا كند خود را به خطر افكنده است .

3- امام صادق عليه السلام فرمود: در كار خود با كساني مشورت كن كه از پروردگاشان مي ترسند .

4- امام صادق عليه السلام نقل كرده است كه حضرت علي عليه السلام فرمود : در كاري كه براي توپيش مي آيد با كساني كه از خدا مي ترسند مشورت كن .

5- سليمان بن خالد گويد : از امام جعفر صادق عليه السلام شنيدم كه مي فرمود : با مردم خردمند با تقوا مشورت كن زيرا آنها جز به نيكي راهنمايي نمي كنند ، و بپرهيز از مخالفت با آنان زيرا مخالفت با شخص پرهيزكار خردمند باعث تباهي دين و دنياست .

6- امام صادق عليه السلام از رسول خدا صلی الله عليه و آله نقل فرموده است : مشورت با خردمند اندرزگو باعث پيشرفت و بركت و موفقيّت از جانب خداست ، وقتي كه شخص دلسوز عاقل تو را راهنمايي كند از مخالفت با او بپرهيز ، زيرا اين مخالفت باعث هلاكت مي شود .

7- امام جعفر صادق عليه السلام فرمود : چرا وقتي كار مهمّي براي شما پيش مي آيد و خود قادر به حلّ آن نيستيد با افراد خردمند متدّين و پارسا مشورت نمي كنيد ؟ سپس امام صادق عليه السلام فرمود : آگاه باشيد هر كس اين كار را انجام دهد خدا او را خوار نمي گرداند بلكه مقام او را بالا مي برد و به بهترين كارها و نزديكترين آنها به خداوند هدايتش مي كند .

8- امام صادق عليه السلام فرمود : مشورت داراي حدودي است كه اگر آن حدود شناخته و رعايت نشود ضررش براي مشورت كننده از نفعش بيشتر است .
آن حدود عبارتند از : كسي كه با او مشورت مي شود :
۱- عاقل باشد . ۲- آزاده ديندار باشد . ۳- دوست مهربان و مانند برادر باشد . ۴- اگر از راز تو آگاه شد آن را مكتوم و پوشيده مي دارد . زيرا تو زماني از راهنمايي مشاور سود مي بري كه او عاقل باشد ، و وقتي كه وي آزاد مردِ متدّين بود نهايت كوشش را براي نصيحت كردن تو به كار مي برد ، وقتي كه دوست مهربان و مانند برادر باشد و او را از راز خويش آگاه كردي راز تو را پوشيده نگاه مي دارد ، و آگاهي او مانند اين است كه خودت به آن آگاهي ، { اگر اين شرايط رعايت شود } مشورت جامع و نصيحت كامل مي گردد .

[گنجینه]

1- امام صادق عليه السلام از پدربزرگوارش نقل كرده كه به پيامبر صلی الله عليه و آله گفته شد : اي رسولخدا، هوشياري و دور انديشي در چيست ؟ فرمود : در مشورت كردن با صاحب نظرانو پيروي از آنها.
۲- امام صادق عليه السلام فرمود :رسول اكرم صلی الله عليه و آله در وصيّت به حضرت عليّ عليه السلام فرمود :هيچ كمك و پشتيباني محكمتر از مشورت ، و هيچ خردي بهتر از تدبير و چارهانديشي نيست .
۳- امام باقر عليه السلام فرمود : در تورات چهار عبارت نوشته شده است :
۱- كسي كه مشورت نكند پشيمان مي شود .
۲- فقر و تنگدستي بزرگترين مرگ است .
۳- هر گونه رفتار كني با تو رفتار مي كنند .
۴- كسي كه چيزي را مالك شود منافع خود را بر منافع ديگران ترجيح ميدهد .

4 - امام صادق عليه السلام فرمود : هرگز انسان با مشورت كردن هلاك نمي شود .
5- سيد رضي ( در نهج البلاغه ) ازحضرت امير عليه السلام نقل مي كند كه آن حضرت فرمود : هيچ ثروتي مانند عقل، وهيچ فقري مانند ناداني ، و هيچ ميراثي مانند ادب ، وهيچ پشتيباني مانندمشورت كردن نيست .
۶- وآن حضرت فرموده است : كسي كه خود رأي باشد نابود مي شود ، وهر كه با بزرگان مشورت كند در عقل آنها شريك است .
۷- وآن حضرت فرمود : مشورت راهيابي است .
۸- ونيز آن حضرت فرمود : كسي كه به رأي و فكر خود اكتفا كند خود را به خطر افكنده است

[گنجینه]

1- امام باقر عليه السلام در تفسيرآيه « انّ في ذلك لآيات لِلمُتِوَسمينَ» فرمود : منظور از « متوسمين» ائمههستند (چون) رسول خدا صلی الله عليه و آله فرمود : از زيركي مومن بپرهيزيدزيرا او در گفتارش از نور الهي استفاده مي كند .

۲- سليمان جعفري گويثد : عدّه*اي درنزد امام موسي كاظم عليه السلام بوديم كه فرمود : از زيركي مومن بترسيدزيرا او با نور الهي به امور مي نگرد .

۳- سيّد رضي ( در نهج البلاغه )گويد : عليّ عليه السلام فرمود : از گمان هايي كه مومنان نسبت به شما ميبرند بر حذر باشيد زيرا خدا حقّ را بر زبان آنها جاري مي سازد .

[گنجینه]

1- امام جعفر صادق عليه السلام میفرمايد : امير مؤمنان علي عليه السلام فرمود : اگر كسي خود را در معرضتهمت قرار دهد كساني كه به او بد گمان مي شوند نبايد ملامت كند ، و كسي كهرازش را پنهان دارد اختيار در دست خودش مي باشد (وارزش آشكار نمي شود ) .
۲- امام صادق عليه السلام فرمود : كسي كه به جاهاي تهمت آميز برود ومتهم گردد بايد خودش را ملامت كند .
۳- امام باقر عليه السلام از پدربزرگوارش نقل كرده است كه حضرت امير عليه السلام فرمود : شخصي كه خودش رادر معرض تهمت قرار دهد نبايد كساني كه به او بد گمان مي شوند ملامت كند .
۴- حضرت علي عليه السلام در وصيت بهفرزندش امام حسن عليه السلام فرمود : از مكان هاي تهمت آميز ، وجاهايي كهمردم به آن بد گمانند بپرهيز ، زيرا همنشين بد انسان را گول مي زند .
۵- امام موسي كاظم عليه السلام میفرمايد : امام صادق عليه السلام فرمود : از جاهاي مشكوك [و تهمت آميز]بپرهيزيد ، و حتي نبايد كسي با مادرش راه برود زيرا همه مردم نمي دانند كهوي مادر اوست.
۶- سيد رضي ( در نهج البلاغه ) ازامير مومنان عليه السلام نقل مي كند كه آن حضرت فرمود : شخصي كه خود را درمعرض تهمت قرار دهد كساني را كه به او بد گمان مي شوند نبايد ملامت كند .
۷- و نيز آن حضرت فرمود : كسي كهشمشير تجاوز و ستم به روي مردم بكشد با آن شمشير كشته مي شود ، و هر كسيكه مكر و حيله ورزد هلاك شود ، و هر كه بي باكي پيشه ورزد غرق گردد، وشخصي كه وارد مكان*هاي تهمت آميز شود متهم گردد.

[گنجینه]

1- امام جعفر صادق عليه السلام ازاجدادش نقل مي كند كه : رسول خدا صلي الله عليه وآله فرمود :همنشيني با سهگروه دل را مي ميراند : ۱- همنشيني با فرومايگان .۲- گفتگو با زنان ۳-همنشيني با ثروتمندان .

۲- امام محمد باقر عليه السلام بهشخصي فرمود : با ثروتمندان معاشرت نكن زيرا انسان وقتي كه با آنها معاشرتمي كند از نعمتي كه خدا به خودش داده است قدرداني نمي كند و به مرحله ايمي رسد كه تصور مي كند خدا به وي نعمتي نداده است .

[گنجینه]

1- امام جعفر صادق عليه السلامفرمود : از دوستي با نادان بپرهيز زيرا هر چه به او نزديكتر شوي به بدينيك شده اي (و از جانب او جز بدي به تو نمي رسد .)

۲- سيدرضي (در نهج البلاغه ) گويد :پيشواي مؤمنان علي عليه السلام فرمود :اي فرزندم از دوستي با نادان بپرهيز، زيرا او مي خواهد به تو سود برساندولي زيان مي رساند ، و از دوستي با او بر حذر باش زيرا او مانند سراب است، دور را به تو نزديك و نزديك را به تو دور مي نماياند .

۳- امام محمد باقر عليه السلام فرمود : به چهار شخص نزديك مشو ودوستي مكن:
نادان ، بخيل ، ترسو ودروغگو .اما نادان مي خواهد به تو سود برساند وليضرر مي زند ، اما بخيل چيزي از تومي گيرد ولي چيزي به تونمي دهد ، اماترسو از تو واز پدر و مادر خويش مي گريزد ، اما دروغگو راست مي گويد وليكسي سخن او را تصديق نمي كند .

۴- امام جعفر صادق عليه السلام از پدر بزرگوارش نقل مي كند كه امام باقرعليه السلام فرمود : خواستم به سفر بروم ، پدرم علي بن الحسين عليه السلامبه من سفارش كرد : اي پسرم از دوستي و معاشرت با احمق بپرهيز و با اومعاشرت نكن زيرا احمق در حضور و غياب به دنبال عيبجويي است .
اگر سخن بگويد ناداني اش را رسوا گرداند ، و اگر سكوت كند ناتواني درگفتار او را كوچك مي كند و اگر كاري انجام دهد آن را تباه سازد ، واگرمسؤليتي به عهده گيرد آن را ضايع مي كند ،دانش او باعث بي نيازي او نيستو دانش ديگران هم به وي سودي نمي رساند ، نصيحت ناصحان را نمي پذيرد ،دوستش از او آسايشي نمي يابد ، مادرش دوست دارد در عزايش بنشيند ، وهمسرشمي خواهد او را از دست بدهد ، همسايه اش مي خواهد از اودور باشد ، و دوستوي تنهايي را بر مجالستش ترجيح مي دهد ، اگر در مجلسي از ديگران كوچكترباشد آنها از دست او در رنج و عذابند ، واگر بزرگتر از ديگران باشد آنانرا به فساد مي كشاند.

[گنجینه]

1- عمار بن موسي گويد : امام صادق عليه السلام فرمودند : اي عمار اگر دوست داري که نعمت بر تو دوام داشته ،و مروت تو کامل و بي عيب باشد و زندگي ات روبراه شود افراد فرومايه را درکار خود دخالت نده ، زيرا اگر آنها را امين دانستي به تو خيانت کنند واگرخبري به تو دهند دروغ گويند ، اگر مصيبتي برايت پيش آيد تو را خوار کنند ،واگر وعده کنند ، خلف وعده نمايند .
عمار گفت ، از امام صادق عليه السلام شنيدم که مي فرمود : نيکان که يکديگررا دوست بدارند براي آنان ثواب ، و بدان که افراد نيک را دوست بدارند براينيکان فضيلت ، ودشمني بدکاران با نيکان زينت و افتخار براي نيکوکاران ،ودشمني نيکوکاران با بدان ذلت و خواري بدکاران است .

2 - در کتاب کافي نقل شده است که : لقمان به پسرش گفت : اي پسرم ، زيادبا مردم نزديک مشو که موجب دوري از دلهاي آنان مي شوي و يکسره از آنهادوري مکن که خوار و بي مقدار گردي .هر جنبنده اي همنوع خود را دوست دارد ،انسان نيز همنوع خود را دوست مي دارد ،کارهاي پسنديده ات را نزد مخالفينآن کارها بازگو مکن ، زيرا همانطور که بين گرگ و گوسفند دوستي برقرار نميشود بين نيکوکار و بدکار دوستي بوجود نمي آيد ، کسي که به قير نزديک شودمقداري به او مي چسبد ، همچنين کسي که با تبهکار ( در زندگي ) شريک شودروشهاي او را مي آموزد ، کسي که ستيزه و جدال کردن را دوست داشته باشدملامت مي شود و آن که در جاه هاي تهمت آميز وارد شود متهم مي گردد ، و هرکه همنشين بد انتخاب کند سالم نمي ماند ، و هر کس جلو زبانش را نگيردپشيمان مي شود .

۳ - امام صادق عليه السلام فرمودند : از پدرم شنيدم که مي فرمود : به حققيام کن ، و براي آنچه از دست تو رفته است افسوس مخور ، و از آنچه به تومربوط نيست دوري کن ، و از دشمن بپرهيز ، و با دوستان با احتياط رفتار نما، مگر افراد امين ، و امين کسي است که از خدا بترسد .با بدکار همنشيني مکنو او را بر اسرار خويش آگاه مگردان و امانت به به او مسپار ، و با آنان کهاز خداي خويش مي ترسند در کارهايت مشورت کن .

[گنجینه]

1-امام صادق عليه السلام فرمودند : امير المؤمنين عليه السلام وقتي به منبر مي رفت مي فرمود :
شايسته است مسلمان از دوستي با سه گروه اجتناب کند : از بي حياي تبهکار ،نادان ، و دروغگو .اما بي حياي تبهکار کارش را برايت خوب جلوه مي دهد ودوست دارد تو مانند او باشي ، و در امر دين و آخرت به تو کمک نمي کند ، ونزديک شدن به او ستم و باعث سخت دلي ، و رفت و آمد با او براي تو مايه بيآبرويي است .
اما نادان ، اميد خيري از او برايت نيست و ضرري از تو دفع نمي کند اگر چهخودش را به زحمت افکند ، و چه بسا که بخواهد به تو سود برساند ولي زيان ميرساند ، پس مرگ او بهتر از زندگي ، و سکوت او بهتر از سخن گفتنش ، و دورياو بهتر از نزديک بودن اوست .
اما دروغگو ، زندگي تو با او گوارا نيست ، زيرا خبري را از تو براي ديگرانو از ديگران براي تو نقل مي کند ، و هر گاه خبري به پايان رسيد خبر ديگريپيش مي کشد که وانمود کند راست مي گويد در صورتي که راست نمي گويد ، و باايجاد عداوت بين مردم تفرقه مي اندازد و بذر کينه در دلها مي کارد ، پس ازخدا بترسيد و درباره خود بينديشيد .

۲-کليني (در کافي ) از امام صادق عليه السلام نقل کرده است که : اميرالمؤمنين فرمود : شايسته نيست که مسلمان با بد کار دوست شود زيرا او کارشنيکو جلوه مي دهد و دوست دارد ديگران مانند او باشند ، دوستش را در امردنيا و آخرت کمک نمي کند و رفت و آمد با او باعث بي آبرويي و خواري است .

۳-امام صادق عليه السلام فرموده اند : براي مسلمان شايسته نيست که با بدکار ، و نادان و دروغگو دوست شود .

۴-زرارة گويد : امام صادق عليه السلام فرمودند : از دوستي با نادانبپرهيز ،زيرا هر چه از جانب او بشاد باشي او ره بدي رساندن به تو نزديکتراست .(هر چه به دوستي او خوشحالتر باشي ، خطر زيان رساندن او به واسطهحماقتش به تو نزديکتر مي باشد)

۵-امام صادق عليه السلام فرمودند : حضرت علي عليه السلام بالاي منبر ميفرمود : براي مسلمان شايسته است که از دوستي با دروغگو دوري جويد ، زيراخبري از تو براي ديگران ، و از ديگران براي تو نقل مي کند زندگي را برايتو تلخ و ناگوار مي سازد ، هر گاه خبري کسب کند آن را به خبر ديگري پيوندمي دهد تا ثابت کند راست مي گويد در صورتي که راست نمي گويد ، پس خبرها رااز گروهي براي گروهي ديگر نقل مي کند تا بين آنها دشمني ايجاد کند و بذرکينه در دلها بکارد .

[گنجینه]

1- وصافي گويد : امام محمد باقرعليه السلام به من فرمودند : آيا مي شناسي کسي را لباس نداشته باشد وبرادرش لباس خود را به او ببخشد يا لباسي که اضافه دارد موقتاً به او بدهدتا وقتي که لباس براي خويش تهيه کند ؟ عرض کردم خير ، امام به عنوان تأسفدست بر زانويش زد و فرمود : چنين کساني برادر نيستند .

۲- اسحاق بن عمار گويد : نزد امام صادق عليه السلام بودم ، سخن از کمکبرادران وظايف انها نسبت به يکديگر به ميان آمد .امام مطلبي فرمود که منتعجب کردم .امام فرمود : زماني که قائم ما ظهور کند بر مؤمنين واجب است کهنياز برادرنشان را برطرف کنند و در شادي آنها بکوشند .

۳- خلاد سندي (در حديث مرفوعه اي ) گويد : مردي پس از مدتی به خدمت پيامبرصلي الله عليه وآله رسيد ، پيامبر به او فرمود : چه باعث شده است که تو راکم ملاقات مي کنم ؟
پاسخ داد : اي رسول خدا برهنگي مانع آمدنم بود ، پيامبر فرمود : آياهمسايه ات دو جامه نداشت که يکي را به تو عاريه دهد ؟ پاسخ داد چرا (داشت)
حضرت فرمود : او برادر تو نيست .

۴- امام صادق عليه السلام فرمود : از آنچه به دست مي آوري به برادرانتبده ، زيرا خداوند مي فرمايد : ((نيکيها بديها را از بين مي برند ))
امام صادق عليه السلام از رسول خدا صلي الله عليه وآله نقل فرموده است :سه چيز است که اين امت قدرت انجام آن را ندارد : کمک مالي به برادران ،رعايت عدالت و ترجيح دادن يکديگر بر خود ، و در هر حال به ياد خدا بودن ،و آن تنها به گفتن ((سبحان الله ، الحمدالله ، ولااله الا الله والله اکبر)) نيست ، بلکه وقتي در معرض کار حرام قرار گيرد از خدا بترسد و مرتکب آننشود .

۵- ابن اعين گويد : از امام صادق عليه السلام درباره حق مسلمان نسبت بهبرادر مسلمانش سؤال کردم ، اما پاسخ نداد ، چون خواستم با حضرت خداحافظيکنم عرض کردم : به من پاسخ نداديد ، فرمود : اگر پاسخ بدهم (وشما بدان عملنکنيد ) مي ترسم کافر شويد ، مسلماً از مهمترين چيزهايي که خدا بر بندگانشواجب کرده است سه چيز است :
۱- رعايت عدالت درباره ديگران و آنچه را براي خود نمي پسندد براي برادر مؤمنش نيز روا ندارد .
۲- کمک مالي به برادران مؤمن براي خدا .
۳- به ياد خدا بودن در هر حال ويادخدا تنها به گفتن(( سبحان الله والحمدالله )) نيست ، بلکه عبارت است ازترک آنچه خدا حرام کرده است .

[گنجینه]

1-امامصادق عليه السلام فرمود : دوستي داراي شرايطي است ، کسي که تمام يا بعضياز اين شرايط را رعايت کند مي توان آن را دوست دانست ، و کسي که اين شرايطدر او نباشد نمي توان او را دوست به حساب آورد .آن شرايط عبارتند از :
۱- باطن و ظاهرش يکي باشد .
۲- عزت تو را عزت خود و عيب تو را عيب خويش بداند .
۳- اگر به مقام يا مالي رسيد تغييري در او ايجاد نشود .
۴- قدرت و توانايي او تو را از رسيدن به چه چيزي باز ندارد.
۵- کسي داراي اين خصلتهاست که در موقع گرفتاري تو را رها نکند .

2- سيد رضي در ( نهج البلاغه ) ازحضرت علي عليه السلام نقل مي کند که آن حضرت فرمود : دوست حقيقي آن استکه برادرش را در سه موضع حفظ کند : در گرفتاري ، در غياب ، و در مرگش .

[گنجینه]

1- ابوالعديس گويد امام باقرعليه السلام فرمودند : اي صالح از آن که دلش براي تو بسوزد و تو را نصيحتکند پيروي کن، و از کسي که تو را بخنداند ولي با تو حيله و نيرنگ نمايدپيروي مکن . بزودي همه به سوي خداي خويش باز مي گرديد. آن وقت آگاه ميشويد (که چه کسي خير خواه وچه کسي بدخواه شما بوده است .)

۲- امام صادق عليه السلام فرمود : گرامي ترين دوستانم کسي است که عيبهاي مرا به من تذکر دهد .

۳- در کتاب (محاسن ) برقي از امام جعفر صادق عليه السلام نقل شده است : ازجمله خصلتهايي که مؤمن به آن نيازمند مي باشد سه چيز است :
۱- توفيق از جانب خداي عزوجل
۲ – خود واعظ خويش بودن
۳- پذيرفتن نصيحت

[گنجینه]

1- دراصول کافي از حضرت امیر المومنین عليه السلام نقل شده است که رسول خدا صليالله عليه و آله فرمود : درباره کساني که با آنها به گفتگو مي پردازيد (ومجالست مي کنيد ) دقت کنيد ، زيرا هر کس مرگش فرا رسد و دوستانش در نزد اوحاضر مي شوند ، اگر آنها نيک باشند او نيک است ، و اگر بد باشند او نيکاست ، و اگر بد باشد (معلوم مي شود ) او نيز بد است . هيج کس نمي ميرد مگراين که در هنگام مردن دوستانش در برابر او مجسم مي شوند .
۲- ابوالحسن امام موسي کاظم عليهالسلام فرموده است : حضرت عيسي عليه السلام گفته است : يار بد به دوستشستم مي کند ، و همنشين سوء او را به هلاکت مي اندازد، پس نگاه کن با چهکسي همنشيني .
۳- امام صادق عليه السلام به يکي ازدوستانش فرمود : بر تو باد به انتخاب دوست قديمي ، و بپر هيز از هر دوستجديدي که وفادار ، امانتدار ، متعهد وپاي بند به پيمان نباشد ، و حتي بامطمئن ترين دوستانت با احتياط رفتار کن .
۴- ابن عباس گويد : از رسول خدا صليالله عليه وآله سؤال شد : بهترين و همنشين کيست ؟ فرمود : کسي که ديدار اوشما را به ياد آخرت بيندازد .
۵- امام صادق عليه السلام فرمود :به کسي که منفعت ديني تو را در نظر نمي گيرد نزديک مشو ، و علاقه اي بههمنشيني با او نشان مده ، زيرا هر چيزي بجز خداوند از بين رفتني و پايانشبس خطر ناک است .

[گنجینه]

۱- در كتاب الاخوان آمده است كهامام صادق علیه السلام (به يكي از شيعيان ) فرمود :آيا ( شما دوستان وشيعيان ) با يكديگر همنشيني و گفتگو داريد ؟ عرض كرد : بلي ، فرمود : اينمجلسها را دوست دارم ، پس فضايل و سخنان ما را (در مورد احكام دين يامصايب ما ) زنده نگه داريد .كسي كه فضايل ما را هر چه بيشتر زنده نگه داردخداي رحمتش كند . هر كه ما را ياد كند يا نزد او ذكري از ما بشود و بهاندازه پر مگسي اشك از چشمش خارج شود خدا گناهانش را مي آمرزد گر چه از كفدريا بيشتر باشد .
۲- مَيسَر گويد : امام محمد باقرعليه السلام به من فرمود : آيا با يكديگر خلوت مي كنيد و به گفتگو ميپردازيد ؟ عرض كردم : بلي ، سوگند به خدا فرمود : به خدا قسم دوست دارم دربعضي از اين جلسات با شما شركت داشته باشم .
۳- امام باقر عليه السلام فرمود :خدا بيامزد بنده*اي را كه ياد ما را زنده نگه دارد ، شخص شنونده سوال ميكند زنده نگه داشتن ياد شما چگونه است ؟ فرمود : به ملاقات يكديگر رفتن (مومنين ) و با هم به گفتگو پرداختن در نزد آنان كه ثابت قدم هستند .
4- امام صادق عليه السلام نقل مي كند كه حضرت امیرالمومنین عليه السلام مي فرمود : ديدار دوستان غنيمتي ارزنده است.
۵- فضيل بن يسار مي گويد : امامباقر عليه السلام فرمود : آيا با يكديگر مجالست داريد ؟ عرض كردم : بلي ،فرمود چه نيكوست اين مجالس .
۶- خيثمه مي گويد : امام صادق عليهالسلام به من فرمود : به دوستان ما سلام برسان ، و آنها را به تقواي الهيسفارش كن ، ثروتمندشان از فقير ، و نيرومندشان از ضعيف ديدار كند ، و زندهآنها در تششيع جنازه مردگان حاضر و به خانه هاي يكديگر رفت و امد نمايد ،زيرا ملاقات كردنشان باعث زنده ماندن فضايل ما ، و امور دين است .
سپس فرمود : خدا رحمت كند بنده*اي را كه فضايل ما و احكام مربوط به دين را زنده نگه دارد .
۷- امام صادق عليه السلام ازپدرانش نقل مي كند كه : پيامبر صلی الله علیه و آله* فرمود : سه چيزآستايش مومن است : بيدار بودن آخر شب ، ديدار دوستان و افطار كردن روزه.
۸- شعيب عقر قوفي گويد : از امامصادق عليه السلام شنيدم كه به دوستانش مي فرمود : تقواي الهي پيشه کنيد ،وبراي رضاي خدا برادراني نيکوکار و دوستدار يکديگر ، و بهم پيوسته و مهربانباشيد ، يکديگر را زيارت و ملاقات کنيد ، و فضايل ما را ذکر کنيد و آن رازنده نگاه داريد .
۹- امام باقر عليه السلام : گردهم آييد ، و با يکديگر در( امر دين ) گفتگو کنيد که (در اين حال ) ملائکهدور شما جمع مي شوند ، خداي بيامرزد کسي را که فضايل ما (ومسائل مربوط بهدين را ) زنده نگه دارد .

[گنجینه]

۱ - ابوهريره گويد : از رسول خدا (ص) شنيدم كه مي فرمود : از خردمند راهنمايي بخواهيد ، و از او نافرماني نكنيد كه پشيمان مي شويد .
۲- از امام صادق عليه السلام نقل شده كه امير المومنين عليه السلام فرمود: اشكالي ندارد كه با خردمند معاشرت كني اگر چه بخشنده نباشد ، از عقلشبهرمند شو ، و از اخلاق بدش خود را حفظ كن ، و همدمي بخشنده را ترك مكناگر چه از عقلش سود نبري ، ولي با خردمندي خود از كرمش بهره*مند شو ، وحتما از فرومايه نادان بگريز .