آداب معاشرت اسلامی

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- امام صادق عليه السلام فرمود : قهقهه زدن از شيطان است .
[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- امام محمد باقر عليه السلام فرمود : اگر قهقهه زدي پس از آن بگو « خدايا مرا دشمن مدار »
[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- امام صادق عليه السلام فرمود : خنده مومن تبسّم است .
[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4- امام صادق عليه السلام فرمود :خنده بدون سبب نشانه ناداني است . مي فرمود : در موقع خنده نبايد دندانهايجلو دهان ديده شود ، كه در اين صورت عمل ناپسندي انجام داده*اي ، كسي كهبدي مرتكب مي شود از شبيخون در امان نمي ماند .
[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- امام صادق عليه السلام فرمود :چه بسيارند كساني كه خنده بيهوده مي كنند و گريه انها در روز قيامت زياداست و چه بسيارند كسانيكه از خوف خدا زياد گريه مي كنند و در روز قيامت دربهشت خنده و شادي آنان زياد است .

[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] 6- امام صادق عليه السلام فرمود : سه چيز مورد غضب شديد خداست :

1- خوابيدن بدون شب زنده داري

2- خنده بدون علت

3- غذا خوردن از روي سيري

[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]7- امام صادق عليه السلام فرمود :در مدينه مردي بيكاره مردم را مي خندانيد و مي گفت علي بن الحسين عليهالسلام مرا خسته كرد چرا كه نتوانستم او را بخندانم در همين حديث آمده استكه امام زين العابدين عليه السلام فرمود : به او بگوييد :« مسلّم براي خداروزي است كه بيكاره*ها در آن روز [قيامت ] زيان مي كنند .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- حمّاد عثمان گويد : امام صادق عليه السلام را مي ديدم كه در خانه*اش رو به قبله مي نشيند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- امام صادق عليه السلام فرمود : پيامبر خدا صلي الله عليه و آله اكثرا رو به قبله مي نشست .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- شيخ بهايي در متاب «مفتاح الفلاح» روايت كرده كه از ائمه عليهم السّلام روايت شده : بهترين نوع نشستن آناست که رو به قبله باشد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4- سهل بن زياد در حديثي كه سند آنبه حضرت علي عليه السلام مي رسد از آن حضرت نقل كرده است روبروي خورشيدننشيند زيرا آن آتشداني است كه باعث رنگ پريدگي و كهنه شدن لباس و آشكارشدن دردهاي پنهان مي گردد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- امام موسي كاظم از رسول خدا صلي الله عليه و آله نقل فرموده است : در خورشيد چهار خصلت است :[/JUSTIFY][JUSTIFY]
۱- رنگ را تغيير مي دهد[/JUSTIFY][JUSTIFY] ۲- باد را گنديده مي كند[/JUSTIFY][JUSTIFY] ۳- لباس را كهنه مي سازد[/JUSTIFY][JUSTIFY] ۴- ايجاد درد مي كند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]6- حضرت علي عليه السلام « در حديث اربعماة» فرموده است : پشت به آفتاب بنشينيد زيرا خورشيد دردهاي پنهاني را آشكار مي سازد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]7- امام صادق عليه السلام از پدرشامام باقر عليه السلام نقل فرموده است : هرگاه كسي وارد خانه برادر مومنششود هر جا صاحبخانه امر كند بنشيند زيرا صاحبخانه آشناتر است به خانه ومحرم بودن آن.

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- امام صادق عليه السلام فرمود : كسي كه راضي شود در پايين مجلس بنشيند تا وقتي كه از جايش بلند شود ملائكه بر او درود مي فرستند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- امام جعفر صادق عليه السلام نقل فرموده است كه پيامبر صلي الله عليه و آله هرگاه وارد منزلي مي شد در پايين مجلس مي نشست .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- امام صادق عليه السلام فرمود : از نشانه*هاي تواضع اينست كه انسان در جايي پايين تر از شأن خود بنشيند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4- امام صادق عليه السلام فرمود : از نشانه هاي تواضع آن است كه:[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]1- به نشستن در پايين مجلس خشنود باشي[/JUSTIFY][JUSTIFY] ۲- به كسي كه او را ملاقات مي كني سلام نمايي[/JUSTIFY][JUSTIFY] ۳- مجادله و بگو مگو را رها كني اگر چه حق با تو باشد[/JUSTIFY][JUSTIFY] ۴- دوست نداشته باشي به خاطر تقوايي كه داري ستايش شوي .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- ابن عبّاس گويد : رسول خدا صليالله عليه و آله* روي زمين نشست ، روي زمين غذا مي خورد ، و با دست خويشگوسفندان را مي بست ،*و دعوت بردگان را حتّي براي نان جو مي پذيرفت .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]6- مصعب بن شبيه گويد : پيامبر خداصلي الله عليه و آله فرمود : وقتي گروهي در مجلسي نشسته*اند و كسي وارد ميشود اگر به وي جا دهند بايد بپذيرد زيرا بدين وسيله به او احترامگذاشته*اند و اگر به اوجا ندهند در هر جا خالي هست بنشيند .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- مهمّر به خلّاد گويد : بهابوالحسن امام كاظم عليه السلام عرض كردم فدايت شوم عدّه*اي با هم هستند وشوخي مي كنند و مي خندند ، امام فرمود : اشكال ندارد اگر در آن نباشد ،فهميدم منظور امام اين است در آن شوخي ، فحش و هرزه گويي نباشد . سپسفرمود : عرب صحرا نشيني هديه*اي براي پيامبر صلي الله عليه و آله آورد ، وبه پيامبر عرض كرد : پول هديه مرا بدهيد ، رسول خدا خنديد و هنگامي كهغمگين مي شد مي فرمود : آن عرب چه شد ؟ اي كاش به نزد ما مي آمد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]
[/JUSTIFY][JUSTIFY]2- ابوالحسن اول امام موسي كاظمعليه السلام* فرمود : يحيي بن زكريّا گريه مي كرد و نمي خنديد ، اما عيسيبن مريم مي خنديد و گريه هم مي كرد عمل حضرت عيسي عليه السلام بهتر از عملحضرت يحيي عليه السلام بود .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- فضل بن ابي قُرّة گويد : امام صادق عليه السلام فرمود : هرمومني داراي دعابه است! پرسيدم دُعابه چيست ؟ فرمود :شوخي .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4- يونس بن شيباني گويد : امام صادقعليه السلام سوال كرد چگونه است وضع شوخي كردن شما مومنين با يكديگر ؟ عرضكردم كم است . فرمود : شوخي را ترك نكيد زيرا شوخي نشانه خوش خلقي است وبدين وسيله برادرت را خوشحال مي كني ، رسول خدا صلي الله عليه و آله بامردم شوخي مي كرد و مي خواست آنها را خوشحال كند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- عبد الله بن محمّد جُعفي گويد :از امام صادق عليه السلام شنيدم كه مي فرمود : كسي را كه در بين مردم شوخيمي كند خدا دوست دارد در صورتي كه به فحش نينجامد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]6- حمران بن اعين گويد : به خدمتامام محمّد باقر عليه السلام رسيدم و عرض كردم مرا نصيحت كنيد ، فرمود :تورا به تقواي الهي سفارش مي كنم ، از شوخي بپرهيز زيرا احترام و آبروي شخصرا مي برد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]7- امام صادق عليه السلام از پدرانشعليه السلام نقل فرموده است كه پيامبر صلي الله عليه و آله ( در وصيتش به علي عليه السلام )فرمود : يا علي شوخي نكن زيرا آبرويت را مي برد و دروغمگو كه نورانيّت را از تو مي گيرد . ( مرحوم علّامه مي فرمايد منظور دراين احاديث شوخي زياد است ).

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- عبد العظيم بن عبد الله علويگويد : پيامبر سه جور مي نشست : ۱- سر پا به اين ترتيب كه ساقهاي پا رابلند مي كرد و دو زانو را در ميان دو دست خويش حلقه وار مي گرفت [ و رانهارا به شكم مي چسباند] . ۲- دو زانو مي نشست . ۳- يك پا را خم مي كرد و پايديگر را روي آن مي انداخت ، و هرگز ديده نشد كه آن حضرت چهار زانو بنشيند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- ابو حمزه ثمالي گويد : علي بنالحسين عليه السلام را در حالي نشسته ديدم كه يك پايش را روي ران ديگرگذاشته بود ؛ عرض كردم مردم اين گونه نشستن را نمي پسندند و مي گويندمانند نشستن پروردگار است ، امام فرمود : اين نحوه نشستن من در اثر خستگياست ، در صورتي كه پروردگار خسته نمي شود و چرتش نمي گيرد و در خواب نميرود .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- حمّاد بن عثمان گويد : امان صادقعليه السلام نشسته بود در حالي كه پاي راست آن حضرت روي ران چپ بود ، شخصيعرض كرد : فدايت شوم اين گونه نشستن مكروه است ، امام فرمود :نه ، اين سخنيهود است كه مي گويند وقتي خدا از خلقت آسمانها و زمين فارغ شد بر عرش جايگرفت و اين گونه نشست تا استراحت كند ، پس خدا اين آيه را نازل كرد : «خدا نيست خدايي جز اوكه زنده و قائم به ذات خويش است ، او را چرت و خوابنمي گيرد» . و امام صادق عليه السلام همانطور كه نشسته بود باقي ماند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]4- در كتاب مكارم الاخلاق آمده استكه رسول خدا هرگاه مي نشست ساقهاي پا را از زمين بلند مي كرد و زانوها رادر ميان دو دست خود حلقه وار مي گرفت .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- امام صادق عليه السلام فرمود :هرگاه سه نفر با هم باشند نبايد دونفر از آنان با يكديگر در گوشي صحبتكنند زيرا اين كار نفر سوم را اندهگين و آزرده خاطر مي كند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- امام كاظم عليه السلام*فرمود :هرگاه سه نفر در خانه*اي باشند نبايد دو نفر از آنان با هم در گوشي صحبتكنند زيرا اين كار دوستشان را غمگين مي سازد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]3- امام جعفر صادق عليه السلام ازپيامبر صلي الله عليه و آله نقل فرموده است : كسي كه سخن برادر مسلمانش راقطع كند مانند آن است كه صورت او را بخراشد .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- امام باقر عليه السلام از رسولخدا صلي الله عليه و آله نقل فرموده است : مجلس ها امانت است [ يعني سخنيدر مجلسي گفته مي شود حكم امانت دارد و نبايد براي ديگران گفته شود ][/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]
2- ابن ابي عوف گويد : از امام صادق عليه السلام شنيدم كه فرمود : كه مجلس ها امانت است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- امام جعفر صادق عليه السلامفرمود :مجلس ها امانت است ، و جايز نيست سخن كسي را كه مي خواهد پوشيدهبماند براي ديگران نقل كنند مگر با اجازه او يا براي فرد مورد اطمينان يابراي ذكر خير او.[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]4- جابر بن عبد الله انصاري گويد:پيامبر خدا صلي الله عليه و آله فرمود : مجلس ها امانت است مگر در سهمورد : ۱- مجلسي كه در آن خوني به نا حق ريخته شده باشد ۲- جايي كه در آنمرتكب زنا شده*اند . ۳- مجلسي كه در آن به نا حق مال حرامي را حلال كنند .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- امام صادق عليه السلام فرمود :دونفر بر حضرت علي عليه السلام وارد شدند ، حضرت براي هر كدام تشكي گذاشت ،يكي روي آن نشست و ديگري امتناع كرد ، حضرت به او فرمود : روي آن بنشينزيرا هيچكس از پذيرفتن احترام خوداري نمي كند مگر الاغ .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- ابو الحسن امام موسي كاظم عليهالسلام فرمود : امير مؤمنان عليه السلام مي فرمود : از پذيرفتن احترامخودداري نمي كند مگر الاغ ، پرسيدم مقصود از احترام چيست ؟ فرمود : جادادن به شخص در مجلس ، و بوي خوش كه به او تعارف مي شود .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- عليّ بن جهم گويد : از ابوالحسنامام كاظم عليه السلام شنيده*ام كه مي فرمود : از پذيرفتن احترام خوددارينمي كند مگر الاغ ، سوال كردم منظور از احترام چيست ؟ فرمود :چيزي مانندبوي خوش و هر چه انسان بدان احترام مي شود .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4- ابو زيد مكّي گويد :از امان موسيكاظم عليه السلام شنيدم كه مي فرمود :از پذيرفتن احترام خودداري نمي كندمگر الاغ ، و منظور امام از آن بوي خوش ومتّكا بود .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- بزنطي از ابوالحسن علي بن موسيالرضا عليه السلام نقل كرده است كه حضرت علي عليه السلام فرمود : ازپذيرفتن احترام خودداري نمي كند مگر الاغ ، از امام رضا عليه السلامپرسيدم منظور چيست ؟ فرمود : آن كرامت [احترام ] شامل بوي خوش و جا دادندر مجلس مي شود كه هر كس اين دو را نپذيرد چنان است كه گفته شد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]6- سماعة بن مهران مي گويد : ازامام صادق عليه السلام پرسيدم اگر كسي عطري را كه به او تعارف مي شود ردكند چگونه است ؟ فرمود : شايسته نيست كرامت و احترام را رد نمايد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]7- در كتاب قرب الاسناد از حضرتعلي عليه السلام نقل شده است كه رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود :هرگاه كرامتي بر شما عرضه شد آن را رد نكنيد زيرا الاغ است كه احترام رارد مي كند .

[گنجینه]

امامصادقعليه السلام از پيامبر صلي الله عليه و آله نقل فرموده است : از جملهحقوقمهمان بر صاحبخانه آن است كه : صاحبخانه با آرامش و وقار در موقعورود وخروج مهمان چند قدمي با وي برود .

ونيز آن حضرت از رسول خدا صلي اللهعليه و آله نقل فرموده است هنگامي كه كسيبه خانه برادر مسلمانش وارد ميشود تا زماني كه از آنجا خارج شود صاحبخانهبر او فرمانرواست .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- حجّال گويد : از جميل بن دراجسوال كردم درست است كه رسول خدا صلي الله عليه و آله فرموده : هرگاهشرافتمند قومي به نزد شما بيايد او را احترام كنيد ؟ گفت :*بلي ، پرسيدمشريف كيست ؟ گفت : از امام صادق عليه السلام در اين باره پرسيدم ،*امامفرمود : شريف كسي است كه داراي مال باشد ، از امام پرسيدم حسب چيست ؟فرمود : آن كسي كه بوسيله مال و غير آن كارهاي پسنديده انجام دهد ، سوالكردم كَرَم چيست ؟ فرمود پرهيزگاري .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- امام صادق عليه السلام از پيامبر صلي الله عليه و آله نقل فرمود : وقتي سخاوتمندي به نزد شما بيايد او را احترام كنيد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]
3- امام جعفر صادق عليه السلام از پيامبر نقل فرمود : هرگاه سخاوتمند قومي به نزد شما بيايد او را گرامي بداريد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]4- عبدالله علوي از جدّش نقل كردهاست كه امير المؤمنين عليه السلام فرمود : وقتي كه عدّي پسر حاتم به خدمتپيامبر صلي الله عليه و آله رسيد پيامبر او را به خانه خويش برد و تنهاحصير و بالشي كه در خانه داشت برايش پهن كرد و او را روي آن نشاند .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- عبد الله سنان گويد : امام جعفرصادق عليه السلام به من فرمود : تجليل از پيرمرد تجليل از خداي عزّ و جلّ است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- امام صادق عليه السلام فرمود :از نشانه هاي تجليل از خداي عزّ و جلّ تجليل و بزرگداشت مسلماني است كه [در اثر پيري ] داراي موي سفيد باشد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- امام صادق عليه السلام فرمود : كسي كه به بزرگ ما احترام و به كوچك ما رحم نكند از ما نيست .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4- امام صادق عليه السلام فرمود :از نشانه*هاي تجليل از خداي عزّوجلّ تجليل از مؤمني است كه [ در اثر پيري] موي او سفيد شده ، و هر كس مؤمني را دوشت بدارد خدا را احترام كرده استو كسي كه به مؤمن پير اهانت كند خدا قبل از مرگش كسي را مي فرستد كه به اوتوهين نمايد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- امام صادق عليه السلام فرمود :سه كس حقّشان ناشناخته نمي ماند مگر از جانب منافقي كه به نفاق شناخته شدهباشد [ در حدّ اعلاي نفاق باشد ] ۱- كسي كه مويش را در اسلام سفيد كردهباشد . ۲- حافظ قرآن ۳- پيشواي عادل .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]6- امام صادق عليه السلام فرمود : بزرگان خويش را احترام كنيد و صله رحم نماييد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]7- امام صادق عليه السلام فرمود : بهترين صله رحم خودداري از آزار و اذّيت نزديكان است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]8- امام صادق عليه السلام از رسول خدا صلي الله عليه و آله نقل فرمود : تجليل از مسلمان پير تجليل از خداست.[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]9- امام صادق عليه السلام ازپيامبر صلي الله عليه و آله نقل فرموده است : هر كس شخص مسنّي را بخاطرپيري او احترام كند خدا او را از ترس و وحشت روز قيامت در امان خواهد داشت.[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]10- و نيز آن حضرت فرموه است :هر كس پيري را كه مويش را در اسلام سفيد كرده است احترام كند خدا او را ازوحشت روز قيامت در امان دارد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]11- پيامبر صلي الله عليه و آلهفرموده :*كسي كه نسبت به فضيلت شخص مسن شناخت داشته باشد و او را احترامكند خدا او را از وحشت روز قيامت در امان مي دارد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] و نيز فرمود :*تجليل از پير مرد مؤمن احترام به خداست .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]12- امام صادق عليه السلام فرمود : كسي كه براي اشخاص فضيلتي قائل نباشد از بابت انديشه خويش مغرور است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]13- رسول خدا صلي الله عليه و آله فرمود : پيران را تجليل كنيد زيرا احترام به بزرگسالان تجليل از خداست .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- ابن ابي عمير از يكي از دوستانشنقل كرده است : مردي نزد امام باقر عليه السلام عطسه كرد و گفت :«الحمدُللهِ رَبّ العالمين » امام علي عليه السلام به اودعا نكرد و فرمود : « ازحق ما كاست » . سپس گفت هرگاه كسي از شما عطسه كند بگويد : :« الحمدُ للهِرَبّ العالمينَ و صلّي اللهُ علي محمّدٍ و اهلِ بَيته ». آن مرد اين دعارا گفت و امام براي او دعا كرد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]
2- امام صادق عليه السلام فرمود : هر كه عطسه*اي بشنود و « الحمدُ للهِ»بگويد و صلوات بفرستد به درد چشم و درد دندان گرفتار نخواهد شد ؛ سپسفرمود : اگر عطسه*اي بشنوي اين دعا را بگو اگر چه بين تو و او درياييفاصله باشد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3- جابر گويد : امام باقر عليهالسلام فرمود : عطسه نيكوست ؛به جسم فايده مي رساند و خداي عزّ و جلّ رابه ياد مي آورد ، به امام گفتم در نزد ما گروهي هستند كه مي گويند : برايپيامبر نصيبي از دعاي عطسه نيست ، امام فرمود : اگر دروغ بگويند شفاعتمحمّد صلي الله عليه و آله به آنها نخواهد رسيد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4- امام صادق عليه السلام فرمود :هر كس عطسه كند و دستش را بر تيغه بيني بگذارد و بگويد : « الحمدُ للهِرَبّ العالمين ، حمداً كثيراً كما هو اهلُه ، و صلي الله علي محمّد النبيّو آله و سلم » سپاس و ستايش فراوان خداي را كه پروردگار جهانيان و شايستهحمد است ، و درود خدا بر پيامبر و خاندانش ، پرنده كوچكي از بيني او خارجشده تا زير عرش پرواز مي كند و تا روز قيامت براي او طلب آمرزش مي نمايد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- فضيل بن يسار گويد : به امامباقر عليه السلام عرض كردم : مردم در سه مورد صلوات بر محمّد و خاندانش رانمي پسندند : ۱- هنگام عطسه كردن ۲- در موقع سر بريدن حيوانات ۳- همگامجماع . امام فرمود : چه شده آنها را ؟ واي بر آنان ،منافق شده*اند ، لعنتخدا بر آنان باد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]6- در كتاب عيون اخبار الرضا نقلشده است : در نامه*اي كه امام رضا عليه السلام به مأمون نوشت ، فرمود :صلوات بر پيامبر صلي الله عليه و آله در هر جا لازم است از جمله هنگامعطسه كردن و سر بريدن حيوانات و غير آن .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]7- ابن ابي نجران از بعضي ازدوستانش نقل كرده است كه : مردي مسيحي درنزد امام صادق عليه السلام عطسهكرد ، مردم به او گفتند « هداكَ الله »* خدا تو را هدايت كند ، امام فرمود: «*يرحمكَ اللهُ » خدا تو را بيامرزد ، اصحاب گفتند : او مسيحي است،*امام پاسخ داد : تا خدا او را نيامرزد هدايت نمي كند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]8- امام صادق عليه السلام از پيامبر نقل فرموده است : عطسه دليل بر راستي گفتار گوينده است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]9- و نيز آن حضرت از پيامبر صليالله عليه و آله نقل فرموده است : اگر كسي سخن بگويد و در همان حال فرديعطسه بزند گواه بر درستي گفتار اوست .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- سعد بن ابي خلف گويد : امام محمدباقر عليه السلام عطسه كرد به آن حضرت گفته شد « يَرحمُكَ اللهُ » ( رحمتخدا بر تو باد )*. امام در پاسخ فرمود : «يَغفِرُ اللهُ لكُم و يَرحَمُكُم» ( خدا شما را بيامرزد و رحمت كند ) هرگاه شخصي در نزد او عطسه مي كرد ميفرمود : « يَرحَمُك اللهُ عزّوجلّ ».[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- امام محمد باقر عليه السلامفرمود : هرگاه شخصي عطسه كند بايد بگويد : « الحمدُ للهِ لا شَريكَ لَه »( سپاس خدايي را كه شريكي براي او نيست )و كسي كه براي او دعا مي كند بايدبگويد : « يَرحمُكَ اللهُ » (خدا تو را رحمت كند )*. و عطسه كننده در پاسخبگويد : «يَغفِرُ اللهُ لك و لنا » ( خدا تو وما را بيامرزد ).( وان حضرتفرمود ) از رسول خدا درباره آيه *اي از قرآن يا چيزي كه در ان نام خداباشد سوال شد ، فرمود : هر چه نام خدا و ياد خداي عزّوجلّ در آن باشدنيكوست .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]3-در كتاب خصال شيخ صدوق از حضرتعلي عليه السلام نقل شده است : هرگاه كسي از شما عطسه كرد پس برايش دعاكنيد و بگوييد : « يَرحمُكم اللهُ » ( خدا شما را بيامرزد ) و او بگويد :«يَغفِرُ اللهُ لكُم و يَرحَمُكُم » ( خدا شما را بيامرزد و رحمت كند زيراخداوند فرموده است :« چون كسي به شما تحيّت گفت ، پس تحيّت دهيد به خوبتراز ان يا رد كنيد همان را »[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]4-نسيم خادم امام حسن عسكري عليهالسلام ژويد : يك شب بعد از تولّد صاحب الزّمان عليه السلام بر آن حضرتوارد شدم و در حضورش عطسه كردم ، فرمود :« يَرحمُكِ اللهُ » از اين سخنخوشحال شدم . سپس فرمود : تو را درباره عطسه بشارت مي دهم كه عطسه سه روزامان از مرگ است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]5- احمد بن محمد بن ابي نصر گويد :از امام رضا عليه السلام شنيدم كه مي فرمود : خميازه ودهن دره از شيطان(زشت ) وعطسه از خداي عزوجل است .(خير است ) [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]6- امام صادق عليه السلام فرمود :عطسه براي تمام بدن مفيد است در صورتي كه از سه مرتبه تجاوز نكند واگرتجاوز كرد نشانه درد و بيماري است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]7- ابوبكرحضر مي گويد : درباره قولخداي عزوجل كه ((اِنٌ انَكَرً الاَصواتِ لَصَوتُ الحَمِيِر )) از امامصادق عليه السلام سؤال كردم ، فرمود: منظور عطسه زشت است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]8- امام محمد باقر عليه السلام فرمود : هر گاه شخصي تا سه مرتبه عطسه كند به او دعا كن واگر بيشتر شد دعا لازم نيست .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]9- امام جعفر صادق عليه السلامنقل كرده است كه حضرت علي عليه السلام فرمود : براي عطسه كننده تا سهمرتبه « يَرحمُكِم اللهُ » بگو واگر از سه مرتبه تجاوز كند نيازي به دعانيست .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]10- در حديث ديگري آن حضرت فرمودهاست : اگر از سه عطسه تجاوز كند به او گفته شود «شَفاكَ الله )) (خدا توراشفا كند ) زيرا آن عطسه در اثر بيماري است . [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]11- صالح بن ابي حمٌاد گويد : ازعالم آل محمد امام موسي كاظم عليه السلام درباره عطسه و علت «الحمدلله»گفتن پرسيدم ، فرمود : سلامتي بدن و اعضا وجوارح نعمتي است از جانب خدا بربنده اش ، كه ممكن است بنده اين نعمت را فراموش كند لذا خدا بادي را امرمي كند كه از بدنش به صورت عطسه از بيني او خارج شود وبنده در موقع دعاخدا را ستايش كند ، بنابراين گفتن ((الحمدلله ))در موقع عطسه شكر وسپاسياست براي نعمتي كه فراموش كرده بود .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]12- امام صادق عليه السلام فرموده: نوجواني كه به حد بلوغ نرسيده بود در نزد پيامبر صلي الله عليه وآلهعطسه زد و گفت : «الحمدلله » ، پيامبر صلي الله عليه وآله به اوفرمود :«بارَك َاللهِ فيك َ» خدا مبارك كند بر تو . [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]13- مِسمَع بن عبدالملك گويد : امامصادق عليه السلام عطسه كرد ، پس فرمود: ((الحَمدللهِ رَبٌِ العالمين َ»سپس انگشت روي بيني گذاشت وگفت : بيني من با تواضع و فروتني د رمقابل خدابر خاك است .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]14- امام صادق عليه السلام فرمود: وقتي عطسه كسي را بشنويد اول به او دعا كنيد « يَرحمُكِم الله بگوييد » ، سپس با اوسخن بگوييد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]15- امير المؤمنين عليه السلامفرمود: هر كس موقع عطسه زدن بگويد : ((الحَمدللهِ رَبٌِ العالمين َعَليكُل حالٍ » ( در هر حال سپاس وستايش خداي را كه پروردگار جهانيان است )،به درد گوش و دندان مبتلا نخواهد شد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]16- امام جعفر صادق عليه السلام ازرسول خدا نقل فرموده است : هر گاه شخص مسلمان عطسه كند وبه واسطه دردي كهدارد سكوت كند«الحمدلله نگويد» فرشتگان از جانب اومي گويند«الحَمدللهِرَبٌِ العالمين َ » و اگر خودش گفت «الحَمدللهِ رَبٌِ العالمين َ » ملائكهمي گويند((يَغفِرُاللهُ لَكَ )) خدا تو را بيامرزد .و نيز امام از پيامبرصلي الله عليه وآله نقل كرده است كه : عطسه براي مريض نشانه سلامتي وراحتي بدن است .

[گنجینه]

1- امام صادق عليه السلام فرموده : فرد مسلمان نسبت به برادر مسلمان خود داراي حقوقي است .
1- وقتي او را ملاقات مي كند سلام كند .
2- در موقع بيماري از او عيادت كند .
3- در غياب او دوستي خالص باشد.
4- هنگام عطسه كردن برايش دعا كند ، عطسه كننده بگويد « الحمدَ للهِ ربّالعالمين ، لا شريكَ له» . و برادر مسلمانش بگويد *:« يَرحَمُكَ الله » واو در پاسخ بگويد :«يَهديكم الله و يُصلِح بالَكم » ( خدا شما را هدايتكند و زندگي شما را بهبود بخشد )
5- دعوتش را بپذيرد.
6- وقتي بميرد جنازه*اش را تشييع كند .


۲- امام صادق عليه السلام از رسول خدا صلي الله عليه و آله نقل فرمودهاست : هرگاه شخصي عطسه مرد به او دعا كنيد و لو از پشت جزيره [ از راه دور] باشد .


۳- در روايت ديگري آمده است : اگر چه از ان طرف دريا باشد .


۴- اسحاق بن يزيد و معمّر بن ابي زياد و ابن رئاب گويند : در نزد امامصادق عليه السلام نشسته بوديم كه مردي عطسه كرد هيچ كس دعا نكرد، حضرتبرايش دعا كرد و فرمود : « سبحان الله » چرا دعا نكرديد؟ از حقوق مسلمانبر برادرش اين است كه:
1- وقتي مريض شود از او عيادت كند.
2- دعوت او را بپذيرد.
3- در تششيع جنازه*اش حاضر شود .
4- موقع عطسه كردن به او دعا كند .


۵- داود بن حصين گويد: با چهاره نفر نزد امام صادق عليه السلام بوديم امامعليه السلام عطسه كرد هيچ كس سخن نگفت، اما فرمود : چرا دعا نكرديد؟ ازجمله حقوق مؤمن بر مؤمن آن است كه:
1- هرگاه مريض شود از او عيادت كند.
2- وقت مرگ در تششيع جنازه*اش شركت نمايد.
3- موقع عطسه كردن به او دعا كند.
4- دعوت او را بپذيرد .

[گنجینه]

[JUSTIFY]۱- ثعلبة بن ميمون گويد : عدّه*ايدر خدمت امام صادق عليه السلام بودند و امام بر ايشان حديث مي فرمود ، يكياز آنان نام شخصي را ذكر مرد و به او بد گفت و نزد امام شكايت كرد ، امامفرمود : كجا مي تواني كسي را پيدا كني كه در دوستي كامل باشد ، و كو مردانكاملا وارسته ؟[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY]2- امام جعفر صادق عليه السلام فرمود : درباره [باطن و جزئيات روحي ] اشخاص زياد تحقيق نكن كه بي دوست باقي خواهي ماند .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]3- ضحّاك بن مخلّد گويد : از امام صادق عليه السلام شنيدم كه : انصاف نيست كه از دوستان عدالت كامل را انتظار داشته باشيد .

[گنجینه]

[JUSTIFY]1- عبد الله بن سنان گويد : از امامصادق عليه السلام سؤال شد : مردي به يكي از كارگزاران مهم زردتشتي نامه مينويسد ، آيا جايز است نام او را قبل از اسم خويش بنويسيد ؟امام فرمود : بهمنظور جلب منفعت اشكالي ندارد .[/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY][JUSTIFY] [/JUSTIFY]2- ابوبصير گويد : از امام صادقعليه السلام سوال شد : شخصي به فردي زردتشتي يا يهودي يا مسيحي يا به كسيكه كارگزار و از بزرگان ايالتي از سرزمين اوست نيازي دارد وي با توجه بهاحتياجي كه دارد ناچار است به او نامه بنويسد ، آيا در نامه*اش نام آنكافر را بنويسد و براي بر آوردن حاجتش بر او سلام كند .
امام فرمود : نوشتن نام او در اول نامه جايز نيست ولي در نامه*ات بر اوسلام كن ، پيغمبر خدا صلي الله عليه و آله به پادشاه ايران و روم نامهنوشت .